Miras Ortaklığının Giderilmesi

Miras Ortaklığının Giderilmesi Nedir?

Miras bırakan vefat ettiğinde, geriye kalan malvarlığı tüm mirasçılar için ortak bir mülkiyet oluşturur. Bu duruma:

Miras ortaklığı (iştirak halinde mülkiyet) denir.

Bu ortaklıkta:

Her mirasçı bütün malvarlığı üzerinde birlikte hak sahibidir.
Hiçbir mirasçı tek başına tasarrufta bulunamaz (satış, bağış vb. yapılamaz).

Mirasçılardan biri artık bu ortak yapının devam etmesini istemiyorsa “miras ortaklığının giderilmesi davası” açar.

Bu dava hukuken:
İzale-i Şüyu (Ortaklığın Giderilmesi) olarak bilinir.

Miras Ortaklığının Giderilmesi Nasıl Yapılır?

İki şekilde yapılabilir:

1. Aynen Taksim (Taşınmazın bölünerek paylaşılması)

Eğer ev, arsa veya arazi fiilen bölünebiliyorsa mahkeme:

Her mirasçıya eşit değerde bir parça ayırır.

Örneğin:

10 dönümlük tarla → 3 mirasçıya 3+3+4 dönüm şeklinde
Bölünebilir dubleks ev → Üst kat – alt kat şeklinde ayrılabilir

Ancak çoğu taşınmaz bölünemediği için ikinci yol uygulanır.

2. Satış Suretiyle Ortaklığın Giderilmesi (En Yaygın Yöntem)

Taşınmaz bölünemiyorsa mahkeme şu kararı verir:

Taşınmaz açık artırmayla satılır
Elde edilen para miras payları oranına göre dağıtılır

Satış icra dairesi veya mahkeme tarafından yapılır.

Bazı durumlarda mirasçılardan biri taşınmazı tamamını satın almak için ihaleye katılabilir.

Miras Ortaklığının Giderilmesi Davası

Miras Ortaklığının Giderilmesi Davası Nedir?

Miras bırakanın ölümünden sonra geride kalan mallar, bütün mirasçıların ortak mülkiyetine geçer.

Bu ortaklık türüne:

İştirak hâlinde mülkiyet (miras ortaklığı) denir.

Bu durumda:

Mirasçılar taşınmaz üzerinde tek başına tasarruf edemez,
Satış, kira, bağış gibi işlemler oybirliği olmadan yapılamaz,
Taşınmaz bölünmemiş ortaklık halinde kalır.

Mirasçılardan biri istemediği sürece bu ortaklık sonsuza kadar devam edemez.
Bu nedenle mirasçılar:

Miras Ortaklığının Giderilmesi Davası
(İzale-i Şüyu / Ortaklığın giderilmesi)

açarak taşınmazın paylaşılmasını isteyebilir.

Dava Açma Amacı Nedir?

Bu davayla amaç:

Miras ortaklığını sona erdirmek
Her mirasçının kendi payına düşen değeri almasını sağlamak
Paylaşımı resmî şekilde gerçekleştirmektir

Mahkeme taşınmazı iki yolla paylaştırır:

1. Aynen Taksim (Bölerek Paylaştırma)

Eğer taşınmaz fiilen bölünebiliyorsa, mahkeme:

Arsa → parsel parsel ayırabilir
Bölünebilir bina → kat/bağımsız bölüm olarak ayırabilir
Arazi → dönüm olarak ayırabilir

Bu durumda her mirasçı taşınmazın kendisine düşen kısmının tek sahibi olur.

2. Satış Yoluyla Paylaştırma (En Sık Uygulanan)

Taşınmaz bölünemiyorsa veya taksim mirasçılara zarar verecekse mahkeme:

Taşınmazın satışına (açık artırma) karar verir.
Elde edilen para miras paylarına göre dağıtılır.

Bu satış icra dairesinde veya mahkeme satışıyla yapılır.

Davanın Açılacağı Mahkeme

Taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi
Görevli mahkeme: Sulh Hukuk
Yetkili mahkeme: Taşınmazın bulunduğu yer
(Değiştirilemez)

Davayı Kim Açabilir?

Her bir mirasçı tek başına açabilir.
Diğer mirasçıların onayına gerek yoktur.

Dava Hangi Belgelerle Açılır?

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
Tapu kayıtları
Gerekirse harita/taksim kroki bilgileri
Mirasçı adresleri

Mahkeme Süreci Nasıl İşler?

Dosya açılır
Tapudan kayıtlar istenir
Bilirkişi atanır
Taşınmazın bölünüp bölünemeyeceği incelenir
Bölünemezse satış kararı verilir
Satış tamamlanır
Mirasçılara payları oranında para dağıtılır

Dava Ne Kadar Sürer?

Genellikle:

8 – 18 ay mahkeme süreci
1,5 – 2 yıl satış dahil toplam süreç

Miras Ortaklığının Giderilmesi Arabuluculuk

Miras Ortaklığının Giderilmesinde Arabuluculuk Zorunlu mu?

Evet.
2023’ten itibaren yapılan düzenlemeye göre:

Taşınmazlar üzerindeki elbirliği veya paylı mülkiyetten kaynaklanan uyuşmazlıklarda
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında

ZORUNLU ARABULUCULUK uygulanmaktadır.

Bu nedenle miras ortaklığının giderilmesi davası açmadan önce arabulucuya başvurmak mecburidir.

Arabuluculuk yapılmadan dava açılırsa mahkeme:

Dava şartı yokluğundan davayı usulden reddeder.

Miras Ortaklığının Giderilmesi İçin Arabuluculuğa Kim Başvurur?

Mirasçılardan:

Herhangi biri tek başına başvurabilir.
Diğer mirasçıların onayı gerekmez.

Başvuru taşınmazın bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır.

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

1. Başvuru yapılır
Arabuluculuk Bürosu dosyayı bir arabulucuya atar.

2. Arabulucu tüm mirasçıları davet eder
Her mirasçıya çağrı gönderilir.

3. Toplantı yapılır
Mirasçılar aynı masaya oturur veya ayrı görüşmeler yapılabilir.

4. Çözüm yolları değerlendirilir:

Taşınmaz bölünecek mi?
Bir mirasçı tek başına satın alacak mı?
Satış mı yapılacak?
Bedel karşılığı devralma olur mu?

5. Anlaşma sağlanırsa
Arabulucu bir anlaşma belgesi düzenler ve ilam niteliğinde olur.
Mahkemeye gitmeye gerek kalmaz.

6. Anlaşma sağlanamazsa
Arabulucu son tutanağı düzenler ve dosya kapanır.
Bu son tutanakla birlikte Sulh Hukuk Mahkemesi’nde dava açılır.

Arabuluculukta Ne Konuşulur?

Mirasçılar genelde şu konuları müzakere eder:

Taşınmazın kimin kullanacağı
Bir mirasçının diğerlerine ödeme yaparak taşınmazı alması
Taşınmazın elden birlikte satılması
Pay devri
Taksim (bölünebiliyorsa)
Satış usulü, süre, fiyat belirleme

Arabuluculukta anlaşma sağlanması miras sürecini çok hızlandırır.

Arabuluculuğa Gitmek Neden Avantajlı?

Mahkemeye göre çok daha hızlıdır (genelde 2–4 hafta)
Satış masrafı yoktur
Mirasçıların birlikte karar vermesine olanak sağlar
Aile içinde tartışmalar önlenir
Sonuç mahkeme kararı gibi bağlayıcı olur

Miras Ortaklığının Giderilmesi Dava Dilekçesi

MİRAS ORTAKLIĞININ GİDERİLMESİ (İZALE-İ ŞUYU) DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ

……… SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE
(Görevli ve yetkili mahkeme miras bırakanın malının bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesidir.)

DAVACI :

Ad Soyad
T.C. No:
Adres:

VEKİLİ :

Varsa Avukat Bilgisi

DAVALI(lar) :

Ad Soyad – Adres
(Diğer mirasçılar tek tek yazılır)

KONU :

Miras ortaklığının giderilmesi (izale-i şuyu) talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR

Muris …(Ad Soyad) …/…/…. tarihinde vefat etmiş olup, geriye davacı ve davalılar olmak üzere mirasçılarını bırakmıştır.
Bu husus veraset ilamı ile sabittir.
Mirasbırakandan kalan tereke içerisinde … adresinde bulunan … ada … parselde kayıtlı taşınmaz bulunmaktadır. Söz konusu taşınmaz paylı mülkiyet şeklindedir ve tüm mirasçılar arasında müşterek halde bulunmaktadır.
Taraflar arasında taşınmazın kullanımına, satılmasına veya taksimine ilişkin bir uzlaşma sağlanamamıştır. Birlikte mülkiyetin devamı taraflar arasında ihtilafa yol açmaktadır.
Türk Medeni Kanunu’nun 698 ve devamı maddeleri gereği paylı mülkiyetin her paydaşı taksimin yapılmasını talep etme hakkına sahiptir.
Taşınmazın fiziki taksimi mümkün olmadığından, satış suretiyle ortaklığın giderilmesi uygun olacaktır.

HUKUKİ NEDENLER

TMK, HMK, ilgili mevzuat ve yargı içtihatları.

DELİLLER

Veraset ilamı
Tapu kayıtları
Nüfus kayıtları
Keşif, bilirkişi incelemesi
Tanık beyanları (gerekiyorsa)
Her türlü yasal delil

SONUÇ ve TALEP

Yukarıda arz edilen nedenlerle;

Muris ………’ten miras kalan … ada … parselde kayıtlı taşınmazdaki miras ortaklığının giderilmesine,
Taşınmazın fiilen taksimi mümkün değilse satış suretiyle izale-i şuyuna,
Satış işleminin mahkemece belirlenen satış memurluğu aracılığıyla yapılmasına,
Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine

karar verilmesini saygıyla talep ederim.

Tarih
Davacı / Vekili
İmza