Yoksulluk ve İştirak Nafakası

Yoksulluk ve İştirak Nafakası Nedir?

Yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası, boşanma sonrasında gündeme gelebilen iki farklı nafaka türüdür. Aralarındaki temel fark, nafakanın kimin ihtiyaçları için ödendiğidir.

Yoksulluk Nafakası Nedir?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin, diğer eşten talep edebileceği nafakadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, diğer eşten mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.

Yoksulluk nafakasında;

Nafaka isteyen eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmesi,
Nafaka isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması,
Nafaka ödeyecek eşin mali gücünün bulunması

gibi koşullar değerlendirilir.

Örneğin çalışmayan veya düzenli geliri bulunmayan bir eşin, boşanma sonrasında temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma düşmesi halinde şartları varsa yoksulluk nafakası talep edilebilir.

Yoksulluk nafakası çocuk için değil, eş için ödenir.

İştirak Nafakası Nedir?

İştirak nafakası ise çocuğun bakım, eğitim ve diğer giderlerine katılmak amacıyla ödenen nafakadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesi kapsamında, velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmakla yükümlüdür.

İştirak nafakasında çocuğun;

Yaşı,
Eğitim durumu,
Sağlık ve bakım ihtiyaçları,
Günlük yaşam giderleri,
Özel ihtiyaçları

ile anne ve babanın ekonomik durumları dikkate alınabilir.

Yoksulluk Nafakası ile İştirak Nafakası Arasındaki Fark

Konu	Yoksulluk Nafakası	İştirak Nafakası
Kimin için?	Boşanan eş için	Çocuk için
Amaç	Eşin yoksulluğa düşmesini önlemek	Çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı
Kim talep edebilir?	Şartları taşıyan eş	Çocuğun yararına, velayet sahibi eş tarafından talep edilebilir
Hesaplamada	Eşlerin ekonomik durumu ve ihtiyaçlar	Çocuğun ihtiyaçları ve anne-babanın ekonomik durumu
Boşanmayla ilişkisi	Boşanma nedeniyle doğar	Çocuğun bakım yükümlülüğünün devamıdır

Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Nafaka için kanunda herkes açısından geçerli tek bir miktar bulunmaz. Mahkeme; tarafların gelirlerini, ekonomik ve sosyal durumlarını, ihtiyaçlarını ve somut olayın özelliklerini değerlendirerek karar verir.

Yoksulluk ve İştirak Nafakası Şartları

Boşanma sonrasında ödenebilen yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası birbirinden farklı hukuki amaçlara sahiptir. Yoksulluk nafakası boşanan eşin, iştirak nafakası ise çocuğun ihtiyaçlarıyla ilgilidir.

Yoksulluk Nafakası Şartları

Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesine göre yoksulluk nafakası talep edilebilmesi için genel olarak şu hususlar değerlendirilir:

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşme: Nafaka talep eden eşin boşanma sonrasında temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanacak durumda olması değerlendirilir.
Kusurun diğer eşten daha ağır olmaması: Nafaka isteyen eşin boşanmaya neden olan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerekir.
Nafaka talep edilmesi: Mahkeme kural olarak talep olmaksızın yoksulluk nafakasına karar vermez.
Diğer eşin mali gücünün bulunması: Nafaka yükümlüsünün ekonomik gücü ve ödeme kapasitesi dikkate alınır.

Yoksulluk nafakası bakımından yalnızca “çalışıyor” veya “çalışmıyor” şeklinde bir değerlendirme yapılmaz. Tarafların gelirleri, malvarlıkları, yaşam koşulları ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilir.

İştirak Nafakası Şartları

İştirak nafakası, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine anne ve babanın ekonomik güçleri oranında katılması amacıyla ödenir.

Belirlenirken özellikle:

Çocuğun yaşı,
Eğitim giderleri,
Sağlık ve bakım ihtiyaçları,
Barınma ve beslenme giderleri,
Sosyal ve kültürel ihtiyaçları,
Anne ve babanın gelirleri,
Anne ve babanın malvarlığı ve ekonomik koşulları

dikkate alınır.

Burada önemli nokta, iştirak nafakasının çocuğun hakkı olmasıdır. Nafaka, çocuğun ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kullanılır.

İki Nafakanın En Önemli Farkı

Yoksulluk nafakası → eş için
İştirak nafakası → çocuk için

Örneğin boşanma sonrasında velayet anneye verilmişse, baba çocuğun bakım ve eğitim giderlerine ekonomik gücü oranında iştirak nafakasıyla katılabilir. Anne ayrıca boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecekse ve yasal şartları taşıyorsa kendi adına yoksulluk nafakası da talep edebilir.

Yoksulluk ve İştirak Nafakası Artırım Davası Dilekçe Örneği

…… NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE

DAVACI :
Ad Soyad
T.C. Kimlik No: …
Adres: …

DAVALI :
Ad Soyad
Adres: …

DAVA KONUSU :
Yoksulluk ve iştirak nafakasının, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarında meydana gelen değişiklikler ile artan ihtiyaçlar dikkate alınarak hakkaniyete uygun şekilde artırılması talebidir.

AÇIKLAMALAR :

Davacı ile davalı …/…/…… tarihinde boşanmış olup, … Aile Mahkemesi’nin …/…/…… tarihli ve …/… E., …/… K. sayılı kararı ile davacı lehine aylık … TL yoksulluk nafakasına ve müşterek çocuk ……… lehine aylık … TL iştirak nafakasına hükmedilmiştir.
Nafakanın belirlendiği tarihten bu yana ülke genelindeki ekonomik koşullar, yaşam maliyetleri ve temel ihtiyaç giderlerinde önemli artışlar meydana gelmiştir. Mevcut nafaka miktarı günümüzde davacının ve/veya müşterek çocuğun ihtiyaçlarını karşılamak bakımından yetersiz kalmaktadır.
Davacının mevcut ekonomik durumu ve zorunlu giderleri dikkate alındığında, mevcut yoksulluk nafakası davacının temel ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz hale gelmiştir. Kira, gıda, ulaşım, sağlık ve diğer zorunlu yaşam giderlerindeki artışlar davacının ekonomik yükünü önemli ölçüde artırmıştır.
Müşterek çocuk ………’ın yaşı ve ihtiyaçları da nafakanın belirlendiği tarihe göre değişmiştir. Çocuğun eğitim, kırtasiye, ulaşım, sağlık, giyim, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarında artış meydana gelmiştir. Mevcut iştirak nafakası çocuğun güncel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır.
Diğer taraftan davalının ekonomik ve sosyal durumunda da değişiklik meydana gelmiş olup, davalının gelir durumu ve ödeme gücünün araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda davalının SGK kayıtlarının, maaş ve gelir bilgilerinin, gerekli görülmesi halinde banka ve malvarlığı kayıtlarının ilgili kurumlardan celbini talep ediyoruz.
Nafaka miktarının belirlenmesinde tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile ihtiyaçların güncel koşullara göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Mevcut nafaka miktarının günümüz ekonomik şartları karşısında yetersiz kalması nedeniyle nafakanın hakkaniyete uygun şekilde artırılması zorunluluğu doğmuştur.
Bu nedenlerle davacı lehine hükmedilen yoksulluk nafakasının aylık … TL’ye, müşterek çocuk ……… lehine hükmedilen iştirak nafakasının ise aylık … TL’ye yükseltilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur.
Nafaka miktarlarının gelecekte ekonomik koşullardaki değişiklikler karşısında yeniden dava açılmasına gerek kalmadan korunabilmesi amacıyla, mahkemece uygun görülmesi halinde nafakanın gelecek yıllarda belirli bir oranda artırılmasına da karar verilmesini talep ediyoruz.

HUKUKİ NEDENLER :
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 176, m. 182 ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER :

Önceki boşanma dava dosyası,
Kesinleşmiş boşanma kararı,
Nafaka kararına ilişkin belgeler,
Tarafların ekonomik ve sosyal durum araştırması,
SGK kayıtları,
Maaş ve gelir kayıtları,
Tapu ve araç kayıtları,
Banka kayıtları,
Müşterek çocuğa ait eğitim ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler,
Kira sözleşmesi ve kira ödeme belgeleri,
Faturalar ve sair gider belgeleri,
Bilirkişi incelemesi,
Tanık,
Her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM :

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

Davacı lehine hükmedilen aylık … TL yoksulluk nafakasının, dava tarihinden itibaren aylık … TL’ye artırılmasına,
Müşterek çocuk ……… lehine hükmedilen aylık … TL iştirak nafakasının, dava tarihinden itibaren aylık … TL’ye artırılmasına,
Davalının güncel ekonomik ve sosyal durumunun araştırılmasına,
Davalının gelir, SGK, tapu, araç ve gerektiğinde diğer malvarlığı kayıtlarının ilgili kurumlardan celbine,
Mahkemece uygun görülmesi halinde nafakaların ilerleyen yıllarda belirli bir oranda artırılmasına,
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına,

karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. …/…/……

DAVACI
Ad Soyad
İmza