Araç Mahrumiyet Bedeli

Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir?

Araç mahrumiyet bedeli, bir aracın kaza, arıza veya benzeri bir sebeple kullanılamadığı süre boyunca araç sahibinin uğradığı kullanım kaybı tazminatıdır.

Başka bir ifadeyle; eğer aracınız bir trafik kazasında hasar görür ve tamir süresince aracı kullanamazsanız, bu süreçte aracınızdan mahrum kaldığınız için karşı taraftan (kusurlu sürücü veya sigorta şirketinden) “araç mahrumiyet bedeli” talep edebilirsiniz.

Temel özellikler:

  • Aracın tamirde kaldığı veya kullanılamadığı süre dikkate alınır.

  • Bedel genellikle aracın günlük kiralama bedeli üzerinden hesaplanır.

  • Sigorta şirketi veya karşı tarafın ödemesi gereken bir tazminat türüdür.

  • Hem bireysel araçlar hem de ticari araçlar için geçerlidir.

 Örneğin: Aracınız bir kazadan dolayı 10 gün serviste kaldı. Benzer bir aracın günlük kiralama ücreti 1.000 TL ise, 10.000 TL araç mahrumiyet bedeli talep edebilirsiniz.

Araç Mahrumiyet Bedeli İtiraz Dilekçesi

ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ İTİRAZ DİLEKÇESİ

….. SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ’NE

DOSYA NO : …………………
İTİRAZ EDEN (DAVALI) : Ad Soyad / T.C. No / Adres
KARŞI TARAF (DAVACI) : Ad Soyad / T.C. No / Adres
KONU : Araç mahrumiyet bedeline ilişkin talebe itirazlarımızın sunulmasından ibarettir.

AÇIKLAMALAR

  1. Davacı taraf, …/…/….. tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle aracının belirli süre kullanılamadığını ileri sürerek tarafımdan araç mahrumiyet bedeli talep etmiştir.

  2. Ancak davacının talep ettiği bedel fahiş, gerçek dışı ve hakkaniyete aykırıdır. Araç, olay sonrası serviste yalnızca … gün kalmış olup, davacı tarafından beyan edilen … gün süreli mahrumiyet gerçeği yansıtmamaktadır.

  3. Ayrıca, talep edilen günlük araç kira bedeli, aynı nitelikteki araçların piyasa koşullarının oldukça üzerindedir. Emsal kira bedelleri dikkate alındığında davacının talebi haksız ve mesnetsizdir.

  4. Kaza sonrası tarafımızca tüm yasal yükümlülükler yerine getirilmiş, kusur oranı dahi tartışmalı olmasına rağmen davacı taraf haksız zenginleşme amacıyla fazla bedel talep etmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER

Türk Borçlar Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu, ilgili mevzuat ve hakkaniyet ilkeleri.

SONUÇ ve TALEP

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;

  • Davacının haksız ve fahiş nitelikteki araç mahrumiyet bedeli talebine itiraz ediyoruz.

  • Davanın reddine,

  • Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

…/…/20…
İtiraz Eden (Davalı)
Ad Soyad – İmza

Araç Mahrumiyet Bedeli Davasında Arabuluculuk

Araç mahrumiyet bedeli davaları, çoğunlukla trafik kazaları sonrası ortaya çıkar. Kaza nedeniyle araç belirli bir süre kullanılamaz, araç sahibi bu dönemde kullanım kaybı yaşar ve karşı taraftan araç mahrumiyet bedeli talep eder. Ancak bu tür alacak davaları, Türk hukukunda zorunlu arabuluculuk kapsamına girebilir.

 Araç Mahrumiyet Bedeli Davasında Arabuluculuk

  1. Zorunlu Arabuluculuk Kapsamı

    • Eğer araç mahrumiyet bedeli ticari araçtan kaynaklı bir zarar ya da sigorta şirketine karşı açılacak bir dava ise, 2019’dan beri yürürlükte olan düzenlemeler kapsamında ticari davalarda arabuluculuk zorunludur.

    • Şahsi araçlar için doğrudan karşı tarafa açılan davalarda da zorunlu olmasa bile arabuluculuk süreci tercih edilebilir.

  2. Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

    • Araç sahibi (davacı) veya karşı taraf (davalı) adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurur.

    • Bir arabulucu atanır ve taraflara görüşme daveti gönderilir.

    • Görüşmelerde, aracın serviste kaldığı süre, emsal kira bedeli, eksper raporları gibi belgeler sunulur.

    • Taraflar anlaşırsa, tutanak mahkeme kararı niteliği taşır ve bağlayıcı olur.

  3. Arabuluculuğun Avantajları

    • Zaman tasarrufu: Mahkeme süreci yerine çok daha hızlı sonuç alınır.

    • Masraf avantajı: Yargılama masrafları, vekalet ücreti ve uzun dava giderleri ortadan kalkar.

    • Uzlaşma kültürü: Taraflar orta yol bularak hem maddi hem de ilişkisel zararları azaltır.

    • Kesinleşme: Anlaşma sağlanırsa icra edilebilirlik şerhi ile bağlayıcı olur.

  4. Anlaşma Olmazsa Ne Olur?

    • Arabuluculuk süreci sonunda taraflar anlaşamazsa, arabulucu “son tutanak” düzenler.

    • Bu tutanak ile birlikte dava açma hakkı doğar.

    • Mahkeme, dava açıldığında öncelikle arabuluculuk şartının yerine getirilip getirilmediğini denetler.

Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararı

Yargıtay Karar Özetleri: Araç Mahrumiyet Bedeli

1. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 29.09.2022, 2021/26777 E. – 2022/11236 K.

  • Önemli noktası: Aracın kaza sonucu tamir sürecinde kullanılamaması halinde, araç sahibinin ikame araç kiralamış olması gerekmez.

  • Kiralama faturası olmasa dahi hâkim, makul tamir süresine göre bilirkişi raporu doğrultusunda araç mahrumiyet bedeline hükmedebilir.

2. Hukuki Dayanak: TBK m.50/2

  • Bu maddeye göre, gerçek zarar ilkesine dayanarak, araç sahibi araç kiralamamış olsa bile hâkim zararı takdir edebilir.

3. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Kararları

  • 2016/87 E. – 2016/4902 K. (18.04.2016):

    • Bilirkişi raporlarının yetersiz olması durumunda hukuken hüküm kurulamayacağı hüküm altına alınmış. Ek bilirkişi talebiyle, makul onarım süresi ile araç mahrumiyet bedelinin net şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

  • 2017/1625 E. – 2018/1686 K.

    • Aracın kiralanma belgesi olmasa bile hâkim, TBK m.50 kapsamında zararı tespit ederek hüküm kurabilir. Eksiksiz ve denetime elverişli bilirkişi raporu olması gerekir.

  • 02/5903 (Pert araç durumu):

    • Aracın ekonomik ömrünü tamamlaması ve pert durumunda değerlendirilmesi halinde, yeni bir araç alımına kadar geçen makul süre aracın kullanım kaybı olarak tazminata konu edilir.

4. Bilirkişi Raporunda Olması Gereken Unsurlar (Lexis Hukuk)

Yargıtay kararlarına göre, rapor hazırlayan bilirkişinin şunları açıkça tespit etmesi gerekmektedir:

  • Hasarın niteliği ve makul tamir süresi,

  • Davacının ihtiyaçlarına uygun bir ikame araç kullanılamaması nedeniyle uğradığı zarar ve ödemesi gereken bedelin tespiti.

Ayrıca; aracın kullanım amacı (iş-ev ulaşımı vs.), zorunlu giderler (yakıt gibi) ve amortisman gibi tasarruflar da değerlendirmede dikkate alınmalıdır.

5. Ticari Araçlarla Arasındaki Fark

  • Ticari araç (örneğin taksi, servis, minibüs) sahibi, aracın tamirde olduğu süre boyunca gelir kaybı yaşadığı için ticari kazanç kaybı tazminatı talep edebilir. Bu, araç mahrumiyet bedelinden ayrı bir tazminat kalemidir.